Thái Bá Tân 3

Người viết: Thái Bá Tân

17/01/2013

709 Đo văn minh xã hội, Đặc biệt ở nước ta, Là chỉ số sợ vợ, Tức kính trọng đàn bà. Sợ vợ là biểu hiện Của lịch sự, văn minh. Không có gì xấu hổ Trong việc sợ vợ mình. Nó có nhiều cái lợi: Một, gia đình thuận hòa. Hai, khỏe mạnh, đắc thọ. Được yêu cho đến già. Chỉ số này nếu tính Từ một cho đến mười. Tôi tự nhận chín rưỡi, Mà không sợ ai cười. Các bác vốn lịch sự, Có học và văn minh. Vậy xin mời tự giác Mà xếp hạng cho mình. 710 Như người, khi hạnh phúc, Nhà nào cũng giống nhau. Nhưng mỗi nhà một kiểu Khi có chuyện buồn rầu. 711 Trưa nay, đường Giải Phóng. Công an lại tuýt còi: “Xe bác lấn đường vạch!” Thế là chết mình rồi. Lại giấy tờ, thủ tục. Lại thẻ Hội Nhà Văn. Anh công an ngước hỏi: “Bác là Thái Bá Tân?” “Vâng, tôi, sao đồng chí?” “Bác theo tôi lại đây.” Anh ta đưa tập giấy Cho một người rất gầy. Ông này lon trung tá, Tuổi chắc đã sáu mươi. Mặt nông dân, hiền hậu. Nhìn tôi, ông mỉm cười. “Ông bác cũng ghê lắm. Ông “Mắng con”, và rồi Làm thơ “Mắng cháu rể”, Tức là mắng chúng tôi. Tôi nhỏ nhẹ: “Đâu dám. Tôi và bác, người già, Là cứ phải nhắc chúng, Con cháu của chúng ta. Đứa nào tốt, khen nó. Hư thì chê, lựa lời. Phải giúp đảng, nhà nước Dạy dỗ chúng nên người. “Hóa ra bác cũng đọc Cả hai bài thơ này?” “Tôi đọc, và phải nói - Đau, nhưng đúng và hay!” Bỗng nhiên ông chép miệng: “Bác nói đúng, người già Là phải nhắc con cháu, Con cháu của chúng ta. Tháng trước, họp mấy đứa, Tôi đọc to bài này, Bài bác mắng cháu rể, Rồi bảo chúng thế này: Chúng mày liều liệu nhé. Liệu mà lo tu mình. Ông nhà thơ nói đúng Đừng để dân họ khinh!” Ông đưa tôi tập giấy: “Bác cẩn thận lần sau. Lỗi nhẹ nên không phạt. Lỗi nặng không tha đâu.” Lại vui, lại huýt sáo,         Vui vì ngày đẹp trời. Vui nhất là thơ viết Đến đúng chỗ, đúng người. 712 Một triết gia Anh Quốc, Ngài Huân tước Acton, Gần hai trăm năm trước Nói một câu hùng hồn: “Quyền lực làm tha hóa Cả thể chế nói chung. Quyền lực mà tuyệt đối, Tha hóa sẽ tột cùng.” Câu nói này cực đúng, Chí lý và thông minh. Đúng ở cấp nhà nước Và cả cấp gia đình. 713 Xưa nghe người ta nói Thủ tương Chu Dung Cơ Có IQ cao lắm. Cao đến mức bất ngờ. Vừa rồi ông có viết Bản tổng kết khá hay Về nhân tình thế thái. Xin tóm lược thế này. Tháng năm trôi nhanh lắm. Chẳng mấy chốc đã già. Giờ thanh thản nhìn lại, Điểm những gì đã qua. Qua một ngày, đơn giản Là ta mất một ngày. Nhưng nếu biết sống đúng, Là ta lãi một ngày. Tiền không phải tất cả, Nhưng cũng không là gì. Khi sinh ta chẳng có, Chết cũng chẳng mang đi. Đừng coi trọng nó quá, Càng không nên ki bo. Cần tiêu, cứ thoải mái. Cần cho thì cứ cho. Tiền mua được sức khỏe Thì hãy mua cho mình. Tiền mua được cái sướng, Càng nên mua cho mình. Kiếm được tiền đã khó. Khó hơn - biết tiêu tiền. Mình phải làm chủ nó. Ngược lại sẽ rất phiền. * Những tháng năm còn lại Được sống thì sống đi. Vậy hãy sống vui vẻ, Khổ hạnh mà làm gì. Cần mặc thì cứ mặc, Cần chơi thì cứ chơi. Đừng sợ công nghệ mới. Già, sống là nghỉ ngơi. * Suy cho cùng, tiền bạc Là của cháu con mình. Công danh là quá khứ. Sức khỏe mới của mình. * Bố mẹ yêu con cái Là vô tận, vô cùng. Con cái yêu bố mẹ Có hạn và chung chung. Con tiêu tiền bố mẹ Coi như chuyện đương nhiên. Hiếm khi thấy bố mẹ Ngửa tay xin con tiền. Ngôi nhà của bố mẹ Là ngôi nhà của con. Nhưng ngôi nhà của con Không phải nhà bố mẹ. Xưa nay luôn vẫn vậy. Bố mẹ suốt cả đời Sinh con, nuôi con lớn, Chỉ mong chúng thành người. Mà không chờ báo đáp. Coi như nghĩa vụ mình. Ai mong chờ báo đáp Là tự làm khổ mình. * Ngộ nhỡ mình đau ốm, Biết trông cậy ai đây? Đặc biệt khi ốm nặng, Phải nằm viện dài ngày. Vợ và con không thể Lúc nào cũng ngồi bên. Họ mệt mỏi, rốt cục Phải nhờ cậy đồng tiền. * Bí quyết của thanh thản Là triết lý thông minh: Trên - lắm kẻ thành đạt. Dưới - ít ai bằng mình. * Sống, phải lòng rộng mở, Tốt bụng với mọi người. Vui vì làm việc thiện. Vui vì giúp được đời. Giàu sang chỉ tạm bợ, Rồi ai cũng xuống mồ. Sống thị và sống tốt Hơn ghế cao, chức to. Đời có hay có dở, Lúc sướng, lúc gian nan. Gặp khó, cứ bình tĩnh Và không quá cầu toàn. * Tuổi già là cái tuổi Sẽ không thực sự già Nếu ta biết có được Một cách sống hài hòa. Vui, không vui thái quá. Không thái quá khi buồn. Quá nhàn thành buồn tẻ, Đau đầu vì quá ồn. * Đừng nghĩ già là hết, Không còn nhu cầu chơi. Hãy tìm trò thích hợp Mà sống khỏe với đời. Cả chuyện tâm, sinh lý, Cả đối với người già Cũng phải giữ đều đặn Cho khí huyết lưu hòa. * Cái Sinh Lão Bệnh Tử Là quy luật của trời. Lúc phải chết thì chết, Xứng đáng một con người. Không cưỡng được số mệnh, Nuối tiếc mà là gì. Ta đặt dấu chấm hết Rồi thanh thản ra đi. 714 Để khỏi thi tốt nghiệp, Theo thông lệ xưa nay, Sinh viên viết luận án. Và họ”viết” thế này. Trường hợp tôi biết rõ: Một cô, mới năm kia, Học khoa Anh, luận án - “Thơ xô-nê Shakespeare”. Cô xin tôi bản dịch, Cả bài viết về ông. Đầy đủ, dài, tiếng Việt. Và các bác biết không? Cô không thèm đọc nó. Mà download rất nhanh Một bài dài trên mạng Một học giả người Anh. Rồi cô đem đi nộp Cho cô chủ đề tài, Kèm phong bì, hoa quả, Lần một rồi lần hai. Cô gật gù: “Được lắm. Yên tâm, yên tâm đi”. Nhưng tôi nghĩ cô giáo, Không đọc, không hiểu gì. Cuối cùng, “luận án” ấy, Cô giáo và sinh viên Không ai đọc, không hiểu, Được nộp lên cấp trên. Rồi “bảo vệ luận án”, Đúng luật, đúng quy trình, Được tiến hành tốt đẹp, Có hoa, ảnh, rất xinh. Người “viết” đã tốt nghiệp. Cô giáo đã nhận quà. Và hội đồng bảo vệ Đã “nhất trí thông qua”. Dám chắc hội đồng ấy, Không người nào hiểu gì Khi đọc bản “luận án” Được sao chép nguyên xi. Thế đấy các bác ạ. Thế đấy ở nước ta, Đào tạo như thế đấy. Ngẫm mà thật xót xa. 715 Có bài hát Do Thái Nói về những con bò Dễ bị đem giết thịt Mà không hiểu lý do. Cũng bài hát ấy nói Về con chim bồ câu Đang tự do bay lượn Cao, rất cao trên đầu. Bài hát thời Thế Chiến, Dạy chúng ta làm người. Nô lệ để bị giết, Hay tự do giữa trời. 716 Một công trình khoa học Đã chứng minh thế này, Rằng sinh nhật là tốt.  Một liều thuốc rất hay. Rằng ai nhiều sinh nhật, Người ấy sẽ sống lâu. Và càng nhiều sinh nhật, Tóc càng bạc trên đầu. Nó khuyên ta cố sống Để tổ chức cho mình Thật nhiều lễ sinh nhật. Một lời khuyên thông minh. 717 Cái số tôi nó khổ. Sinh vào năm con trâu, Nên làm việc hùng hục, Lại thêm bệnh thích hầu. Hầu con rồi hầu vợ, Giờ lại hầu friends, Viết châm ngôn nhí nhố, Mọi người đọc, tớn lên Thế là vào Facebook Lướt như điên hàng ngày. Like rồi còm rôm rả, Có khi cả một bầy. Được, muốn chết cho chết. Tôi cũng đang thích hầu. Hầu, hầu nữa, hầu mãi. Vần thơ chưa hết đâu. Những cũng xin báo trước: Có cái để mà lo. Cứ đọc thơ tôi mãi, Khối bác sẽ phát rồ. Thế nhé, mỗi ngày post Đâu đó khoảng trăm bài. Thích thì đọc cho chết. Còn giờ thì bye - bye! 719 Anh không muốn mình béo Thì chịu khó nhịn ăn. Không thể bắt bạn nhịn Để cho mình giảm cân. Còn có một cách nữa, Là mỗi lần ra đường, Đi cùng người cực béo, Anh sẽ thành bình thường. 720 Một đội quân sư tử Mà chỉ huy là cừu Không bằng đội quân cừu Chỉ huy là sư tử. Alexander Đại đế Nói câu châm ngôn này Về vai trò người tướng. Đúng đến tận ngày nay. 721 Người dũng cảm, giỏi võ Không gây sự với anh. Người không biết sợ hãi Thường là người hiền lành. 722 Các thanh niên mới lớn, Hăm hở bước vào đời, Đứng trước nhiều cánh cửa Mở tới nhiều chân trời. Vì học chưa đầy đủ, Chưa chuẩn bị sẵn sàng, Nên nhiều người hoảng sợ, Bối rối và ngỡ ngàng. Một số chọn sai cửa. Số khác thì thơ ngây Chọn nhiều cửa một lúc. Thất bại là từ đây. Họ học mấy ngoại ngữ Mà chẳng đâu vào đâu. Rồi bằng này bằng nọ, Nghe mà rối cả đầu. Các cụ xưa đã nói Về cái “nhất nghệ tinh”. Xin mọi người lưu ý Chọn đúng cửa cho mình. 723 Khi anh dạy con trẻ Về trung thực, chân thành, Thì dẫu muốn, không muốn, Anh cũng phải ngẫm mình. Sẽ là không tử tế, Đã xấu còn dạy đời. Ngón tay anh không sạch Mà anh chỉ mặt người? 724 Tôi nghĩ không nhất thiết Học là phải đến trường. Tốt hơn, học thư viện Và học ở đời thường. Hàng ngày vào thư viện Đọc các sách mình cần. Thong thả và đều đặn, Kiến thức sẽ tăng dần. Học cách này vừa tiện Lại vừa không mất tiền. Khỏi họp hành, thi cử, Khỏi sinh hoạt thanh niên. Năm bảy tư, về nước, Vào Thư viện Quốc gia, Tôi ngồi luôn một mạch, Đến khi chợt thấy già, Mới đứng lên, lấy vợ, Khi tuổi tròn bốn mươi. Mười lăm năm đọc sách Đã giúp tôi thành người. Những tác phẩm lớn nhất Tôi đọc, viết ở đây. Tóc từ đen, bạc trắng Cũng chính ở nơi này. Vậy, tôi khuyên nghiêm túc: Để thực sự thông minh Là phải vào thư viện, Tự giác học cho mình. Lúc đầu hơi sốt ruột, Rồi dần dần sẽ quen. Nhớ nhé, học cách ấy Vừa tốt vừa đỡ tiền. Đấy là chưa nói chuyện Thư viện lắm cô xinh. Giờ giải lao tranh thủ Kiếm cô vợ cho mình. PS Khốn nỗi ông nhà nước Lại cứ thích có bằng, Dù biết là bẳng rổm Hoặc ba cái lăng nhăng. Kệ mẹ ông nhà nước. Bằng cấp làm đếch gì. Khối cách self-employment. Sách hay nhiều, đọc đi. 725 “Tiền không phải tất cả, - Mark Twain nói. - Tất nhiên. Nhưng hầu hết tội ác Đều do không có tiền.” 726 Không phải người giàu có Chỉ biết nghĩ đến tiền. Ngược lại, người nghèo khổ Mới luôn nghĩ đến tiền. Chính vì nghèo mà họ Phải luôn nghĩ đến tiền. Không thể làm gì khác Ngoài việc nghĩ đến tiền. 727 Mẹ Teresa nói: “Những cái đẹp trên đời Đều ở dạng im lặng, Như Mặt Trăng, Mặt Trời. Như cỏ cây, sông núi, Như con bướm, bông hoa. Tất cả đều im lặng. Và cũng thế, chúng ta Phải ít lời, lặng lẽ Như Mặt Trăng, Mặt Trời, Để tay ta âu yếm Chạm được trái tim người.” 728 “Một chiếc bàn, chiếc ghế, Một đĩa hoa quả tươi, Một chiếc vĩ cầm nhỏ Là đủ để con người Cảm thấy mình hạnh phúc. Ai cần gì thêm không?” Einstein nói thế. Tôi đồng ý với ông. Nhân tiện xin được nói, Nhà vật lý thiên tài Chơi vĩ cầm rất khá, Cả bài khó và dài. 729 “To live and let live” Là tục ngữ người Anh: Anh sống, cũng phải để Người khác sống như anh. Chứ nhiều bác tham quá, Cái gì cũng vơ vào. Mình sống, nhưng phải nghĩ Người khác sống thế nào. 730 Thực ra, ta chỉ biết Giá trị của đồng tiền Khi phải đi vay nó. Thử đi, sẽ biết liền. 731 “Tín ngưỡng là cần thiết Cho tất cả mọi người. Đáng thương cho những kẻ Không tin gì trên đời.” Victor Hugo nói Đó là điều hiển nhiên. Thế mà ta ngày trước Lại đập phá chùa chiền. 732 Napoleon nói Rằng phụ nữ thực ra Chỉ là chiếc máy đẻ, Theo thiên chức đàn bà. Vì lời khiếm nhã đó, Ông được vợ, nữ hoàng, Tặng cho chiếc sừng đẹp, Không biết, còn huênh hoang. 733 “Không có gì phải sợ Khi lòng mình thảnh thơi Và lương tâm trong sạch, Không làm ác hại người.” Khổng Tử dạy như thế Hơn nghìn năm trước đây. Tiếc điều này chưa hẳn  Đã đúng với ngày nay. Rất nhiều người lương thiện Cả lời nói, việc làm, Thế mà vẫn bị chết Bởi bọn người gian tham. 734 Phụ nữ, khi còn trẻ, Chẳng muốn gì ngoài chồng. Nhưng khi đã có chồng Họ lại muốn tất cả. 735 Chờ người có quyền lực Từ bỏ quyền? Còn lâu. Trừ phi bị người khác Chĩa súng, dí vào đầu. Đó là một chân lý Được đúc kết xưa nay. Đừng có hy vọng hão, Kẻo thất vọng có ngày. 736 Đúng vậy, tiền không thể Mua tình yêu, tuy nhiên, Người phụ nữ ta tán Thích, khi ta nhiều tiền. 737 Tôi là người tử tế, Không phản bội đàn ông, Nhưng vẫn khuyên phụ nữ Nên lặng lẽ giấu chồng Một khoản tiền nho nhỏ, Cứ gọi là quỹ đen. Vì bảo vệ phụ nữ, Tốt nhất vẫn là tiền. Trời lúc mưa lúc nắng. Chồng lúc hư lúc ngoan. Tiền giúp các bà vợ Tự tin và bình an. Mụ Vợ tôi ngốc nghếch, Đến mức tôi phải khuyên, Nên giờ Mụ cũng có Kha khá một món tiền. Còn đàn ông, lịch sự, Tiền đưa hết về nhà. Có thấy vợ tắt mắt Cũng phải lờ cho qua. 739 Rất đúng, rằng tiền bạc Gây tội lỗi trên đời. Càng đúng, thiếu tiền bạc Làm tha hóa con người. 740 Nếu muốn lòng tĩnh lặng Và tâm hồn thảnh thơi, Hãy tránh sự nổi tiếng Và những chỗ đông người. Cuộc đời này ngắn lắm. Phù phiếm mà làm gì. Làm được gì có ích, Lặng lẽ mà làm đi. 741 Gabiel Marquez nói: “Tôi không phải người giàu. Tôi chỉ có tiền bạc. Hai điều ấy khác nhau.” 743 Mất  tiền là mất ít. Mất sức khỏe - mất nhiều. Nhưng để mất uy tín Là cái mất cực nhiều. 744 Cứ công bằng mà nói, Thằng High - Tech giúp ta Làm được rất nhiều việc, Không cần ra khỏi nhà. Có điều, “nhiều việc ấy”, Cứ ngẫm kỹ mà xem, Phần lớn toàn vô bổ, Còn bắt thức suốt đêm. Như thằng Phây chẳng hạn. Rằng hay thì cũng hay. Nhưng cũng vô bổ nốt, Mà ám ảnh suốt ngày. Ấy là trừ ngoại lệ Vào Phây để học hành, Tìm cái hay để đọc Nâng kiến thức cho mình. 745 Các bác cứ để ý, Sẽ nhận thấy điều này: Nhà văn nào viết ít Sẽ được cho là hay. Là không tham số lượng. Chất lượng mới hàng đầu. Mà rồi “chất lượng” ấy Tôi cũng chẳng thấy đâu. Nhảm nhí cả người viết Lẫn cả người phê bình. Bất tài viết được ít Thì nói thật cho nhanh. Tôi viết như “ma ám”, Hàng chục nghìn bài thơ Truyện cũng vài trăm truyện, Viết hàng ngày, hàng giờ. Không lẽ chỉ vì thế Mà chúng đáng vứt đi? Vì “chạy theo số lượng” Mà “chất” chẳng ra gì? Vớ vẩn. Người sáng tạo, Chưa nói chuyện tài năng, Phải lao động cật lực, Không giở ông giở thằng. Tuyệt đối không chờ hứng. Cứ viết, viết kiên trì. Số lượng và chất lượng Sẽ cùng đến, tin đi. 747 Trong mỗi người, cái ác Luôn túc trực, đợi chờ. Mầm mống của cái ác Là thái độ thờ ơ. Người lặng lẽ chấp nhận Những cái ác trên đời, Là một dạng tòng phạm Với mình và với người. 748 Khả năng biết tha thứ Không phải do lộc trời, Mà ta tự rèn luyện Để tha thứ cho người. Người mà khó tha thứ Sẽ không dễ thương yêu. Cả trong những người tốt Cái ác cũng có nhiều. Trong người xấu, cái tốt Vẫn chờ đợi âm thầm. Vậy hãy học tha thứ, Để cái tốt mọc mầm. 749 Tôi từng biết nhiều cụ Cứ luôn miệng kêu ca Rằng đời là bể khổ, Bất công và xấu xa; Rằng đạo đức hư đốn; Rằng cuộc sống khó khăn; Rằng giá cả tăng vọt, Ăn, chẳng có mà ăn. Rằng, tội nghiệp các cụ, Vào những ngày trở trời Do biến đổi khí hậu, Mà đau ê ẩm người… Tóm lại là các cụ Chẳng chịu làm việc gì, Ngồi một chỗ, ca cẩm, Thấy cuộc đời đen sì. Các bác tưởng các cụ Tuổi bảy mươi, tám mươi? Không, các cụ còn trẻ, Mới hai mươi tuổi đời. Không ở nhà dưỡng lão, Các cụ là sinh viên. Học không lo mà học, Suốt ngày kêu thiếu tiền. Cái nhân tình thế thái, Các cụ cứ bất cần. Thờ ơ với thời cuộc, Quay lưng với nhân dân. Ôi, tội nghiệp các cụ, Tương lai của nước nhà. Ai gặp, xin khuyên hộ Nên bơn bớt kêu ca. 750 Có nhà hiền triết nọ Nói một câu thế này: Mọi cái có hai mặt, Luôn vẫn thế xưa nay. Một mặt là mặt đúng. Mặt kia là mặt sai. Cái mặt nằm ở giữa, Luôn xấu hơn cả hai. Vì nó là mặt ác, Ba phải và nhất thời. Lúc bên này, bên nọ, Rất nguy hiểm cho đời. 751 Không tốt, cũng không xấu Khi anh gặp chuyện buồn. Nhưng sẽ là không tốt - Bắt người khác cùng buồn. 752 Người nóng tính, giận dữ Chưa hẳn đã đáng chê. Người nhu nhược, rụt rè Thường là vô tích sự. 753 Cuộc đời lắm cái ác - Lỗi người ác, nhiều khi Còn lỗi cả người tốt Không chịu làm việc gì. 754 Với các bố mẹ trẻ, Tôi xin khuyên thế này: Phải bắt con đọc sách Đúng giờ và hàng ngày. Nhỏ đọc truyện cổ tích, Ít nhất là một giờ. Lớn hơn, đọc khoa học, Lịch sử và văn thơ. Để làm gương, bố mẹ Cùng ngồi đọc với con. Tuyệt đối không kêu bận. Tuyệt đối không được buồn. Thằng Tây nó làm vậy, Và là điều rất nên. Bảo đảm con sẽ tốt. Nếu không, tôi sẽ đền. Sắp tới, vào với cháu, Tôi cũng làm cách này. Tất nhiên có giờ giấc Và đều đặn hàng ngày. 755 Tôi thấy nhiều bác lạ, Đặt nick rất buồn cười. Nào Lợn Xinh, Heo Béo, Nào Thằng Quậy, Thằng Lười; Nào Phở Tái, Phở Chín, Nào Hận Đời, Lang Thang; Nào Thất Tình, Nát Rượu, Nào Khỉ Mẹ Đít Vàng… Đọc qua là ta biết Là con nít lông bông. Cấp hai chấp nhận được, Chứ sinh viên thì không. Cái răng và cái tóc Là cái vóc con người. Tự ví mình cách ấy, Sao người ta không cười? Mình có tên, tên đẹp, Bố mẹ cho, không dùng. Lại tớn lên chọn nick Vô duyên và lung tung. Chuyện nhỏ, nhưng cho thấy Tính cách của con người. Bắt đầu từ chuyện nhỏ, Phải rèn luyện suốt đời. Lạ nữa, rất nhiều bác Cứ thích dùng tên Tây, Cứ như mình ngoài quốc Hoặc Việt Kiều mới hay. Nhân tiện xin được nói, Bọn Tây rất đàng hoàng, Toàn dùng tên của nó, Không dùng tên da vàng. Chọn tên và chọn nick Là quyền riêng từng người. Tôi không dám can thiệp, Nhưng nghe nó buồn cười. Chung quy là nhiều bác Lớn mà còn trẻ con, Không suy nghĩ nghiêm túc. End of this CHÂM NGÔN! 756 Tôi không dám quả quyết Có Số Phận hay không. Nhưng cả khi nếu có Thì cũng chớ nản lòng. Không ít người, tôi biết, Nghe thầy phán một câu, Đã tin là Số Phận, Rồi buông xuôi, cúi đầu. Đó là sự hèn nhát, Chưa đánh đã đầu hàng. Một tính cách yếu đuối Và quyết định vội vàng. Khó khăn, gian khổ thật, Nhưng vẫn có nhiều người Đã vượt lên Số Phận, Sống có ích cho đời. 757 Ngọn nến không thể cháy Khi chưa được thắp lên. Con người không thể sống Khi tâm hồn tối đen. Tâm hồn cần phải sáng Trong mỗi người chúng ta. Đó là lời dạy bảo Của Đức Phật Thích Ca. 758 Tất cả người thành đạt Là người biết ước mơ. Mơ những điều to tát, Chứ không chịu ngồi chờ. 759 Chiếc Vespa vớ vẩn Giá cả trăm triệu đồng. Cô sinh viên phố huyện Cưỡi nó đi, oách không? Ừ oách, nhưng tội nghiệp, Cô chưa đầy hai mươi, Đậu vớt vào đại học, Chung phòng trọ bốn người. Đầu và túi trống rỗng, Nói ngọng, nghe ngô nghê. Tự hào con thi đỗ, Bố bán đất mua xe. Tội nghiệp cô gái trẻ. Tội nghiệp bố ở nhà. Tưởng mình hơn người lắm, Hơn nhờ chiếc Vespa. Ừ, hàng xịn, hàng hiệu. Có tiền thì cứ xài. Xe mình, mình cứ cưỡi, Có ai dám cấm ai. Nhưng mà nó không ổn. Thương cho cô sinh viên Vừa hiểu nhầm giá trị,  Vừa không biết tiêu tiền. Vespa là thương hiệu Của Hãng và của cô. Nó cho thấy chủ nó Ít học và ngây ngô. Trong con mắt người lớn, Người hiểu biết, tin đi: Sinh viên đi xe xịn Thường thì chẳng ra gì. Có thể nói tương tự Về điện thoại, áo quần. Càng hàng hiệu, càng xịn, Tôi nghĩ càng “nông dân”. 760 Thơ châm ngôn tôi viết Ngót nghét hai nghìn bài. Không dám nghĩ đúng hết. Chắc còn nhiều bài sai. Làm theo được rất khó, Cả khi đúng và hay. Xin được phép mạo muội Cho lời khuyên thế này: Các bác tự nhìn nhận Mình đang yếu mặt nào. Đọc, chọn bài thích hợp Rồi học thuộc xem sao. Học thuộc rồi lẩm bẩm, Vâng, lẩm bẩm hàng ngày. Nhắc mình để khắc phục. Bảo đảm thành công ngay. Một tháng là lâu nhất, Không thì hai tháng liền. Nhớ lẩm bẩm tự nhắc. Kệ người ta bảo điên. Xong cái nhược điểm ấy, Chuyển sang cái thứ hai. Cho đến khi tự thấy Mình thông thái, hiền tài. Bản thân tôi cũng thế, Cũng rèn luyện cách này. Vậy hãy thử đi nhé. Ngay bây giờ, thử ngay! 761 Thế này các bác ạ. Vấn đề là thế này: Ta, tôi và các bác, Cứ kêu ca suốt ngày. Rằng đạo đức xuống cấp, Rằng không có tình người, Rằng giao thông hỗn loạn, Rằng nhiều cái ngược đời… Những điều ấy là có, Rất nhiều và nhỡn tiền. Không thấy mới đáng lạ. Có và đúng, tuy nhiên, Nói đi phải nói lại. Điều ấy ai gây ra? Nguyên nhân thì nhiều lắm, Nhưng có phần của ta. Cứ ngẫm mình thì biết. Không phải ta lúc nào Cũng đi xe đúng luật, Hay niềm nở hỏi chào. Chưa hẳn ta gương mẫu Trong đạo đức làm người, Lo việc dân, việc nước Và sống tốt với đời. Đất nước ta lạc hậu, Phải chăng do sinh viên Không chịu khó học tập Để nước nhà tiến lên? Vậy thì tiên trách kỷ Rồi hậu mới trách nhân. Ta cứ gương mẫu trước, Mọi thứ sẽ tốt dần. 762 Hôm nay, khi tan lớp, Có một cô sinh viên Đứng chờ tôi ngoài cổng. Có ông bố đứng bên. Cô cúi đầu, lí nhí Nói thứ Bảy vừa rồi, Do hoàn cảnh đưa đẩy, Cô đã nói dối tôi. Hỏi, thì biết điều ấy Là chuyện vặt hàng ngày. Nhưng nay cô nhờ bố Đưa đến xin lỗi thầy. “Thầy dạy con trung thực, Với người khác, với mình. Thế mà con nói dối. Một việc làm đáng khinh. Con xin thầy tha lỗi, Ngày mai con đi xa, Lòng con sẽ nhẹ nhõm Khi biết mình được tha…” Câu chuyện chỉ có thể. Chuyện nhỏ, vừa tối nay. Thế mà tôi vương vấn Suy nghĩ mãi điều này. Tự nhiên thấy trời đẹp, Dù ngồi trong ô tô. Tự nhiên vui, những muốn Hát bài gì thật to. Là vì cô gái ấy Trung thực, có lương tâm, Chí ít còn xấu hổ Khi trót lỡ sai lầm. 763 Nhiều người mơ độc đắc, Hy vọng và ngồi chờ, Dù không mua vé số, Không mạo hiểm bao giờ. Tương tự, ta kêu khổ, Kêu bất công hàng ngày, Nhưng chẳng làm gì cả. Chỉ nhìn và khoanh tay. 764 Nếu đời là cuốn sách, Trung Thực là chương đầu. Trung Thực và Khiêm Tốn. Rồi đến các chương sau. Xưa, Platon từng nói, Người trung thực ở đời Luôn chịu nhiều thua thiệt So với bọn lừa người. Tôi nghĩ ông nói đúng. Đúng đến tận ngày nay. Cứ nhìn quanh thì biết. Quả rất đúng điều này. 765 Nhân có việc, hôm nọ, Tôi đi ngang một nhà. Có vẻ như ai đó Đánh một người đàn bà. Đánh đàn bà, đúng thế. Hình như đánh bằng roi, Cũng có thể bằng gậy. Tiếng đánh nghe nhỏ thôi. Không có tiếng kêu cứu. Chỉ tiếng khóc vọng ra. Thế đấy, có ai đó Đánh một người đàn bà. Tôi cúi đầu đi tiếp Thấy nhoi nhói trong lòng. Thấy mình thật hèn nhát, Không đáng mặt đàn ông. Tiếng kêu bám theo mãi. Cả tiếng của chiếc roi. Suốt mấy ngày sau đó Không ngớt quật vào tôi. Tự nhiên thấy tức giận, Muốn hét to vang nhà: “Nhìn kìa, có ai đó Đánh một người đàn bà!” 766 Đời có lắm sự lạ, Bắt ngạc nhiên hàng ngày. Và ngạc nhiên lớn nhất: Chồng gọi vợ bằng “mày”. Đó cũng là bạo lực, Dạng bạo lực bằng lời. Còn đau hơn roi vọt, Chỉ có ở con người. Con thú khi tức giận, Cắn cấu nhau là xong. Thằng chồng biết chửi mắng Làm vợ tái tê lòng. Bản năng như con vật, Nhảy lên bụng đàn bà, Rồi đánh, rồi chửi mắng Và quát tháo vang nhà. Ấy là nói những kẻ Vô học, đầu tối đen. Cũng một dạng cặn bã, Ra đường thì rất hèn. Thế đấy các bác ạ. Còn có những thằng chồng Mà thực ra là thú Len lỏi trong đám đông. Luật pháp không trừng trị, Cái luật pháp dở hơi. Vậy hãy tránh xa chúng, Những con thú giống người. Tôi thề với các bác: Mấy mươi năm lấy nhau, Vợ chồng tôi có lúc Không ý hợp tâm đầu, Nhưng rồi cũng ổn thỏa, Nhẹ nhàng và văn minh. Chưa một lần cao giọng Cả khi giận vợ mình. Không phải do tôi tốt. Mà đã là vợ chồng Thì phải tôn trọng vợ. Các bác thấy đúng không? 780 Cũng mệt, các bác ạ. Mệt vì thơ châm ngôn. Không phải mệt vì viết, Mà vì cái tâm hồn. Là vì đã cầm bút Viết loại thơ dạy đời, Thì mình phải sống tốt, Với đúng nghĩa con người. Bảo người ta trung thực, Mình giả dối được sao? Dạy người làm việc thiện, Còn mình thì thế nào? Sẽ là đạo đức giả, Nói những lời thông minh, Mà làm thì không được. Nên cứ phải gồng mình. Thế đấy, rất vất vả Từ ngày viết châm ngôn. Luôn phải cố mẫu mực Làm gương cho cháu con. Mà tôi, các bác biết, Dẫu sao cũng là người. Giờ thì tạm thời ổn. Nếu có nhỡ, đừng cười. 767 Thích Ca Mâu Ni Phật, Trước khi nhập Niết Bàn, Có giảng cho đệ tử  Bài học về thời gian: Khi con chim còn sống, Nó ăn kiến, ăn sâu. Nhưng kiến lại ăn nó Khi nó chết về sau. Thời gian và hoàn cảnh Luôn không ngừng đổi thay. Vậy xin đừng nhục mạ Bất cứ ai đời này. Quyền lực của bạn lớn, Nhưng quyền lực thời gian Còn lớn hơn gấp bội. Điều ấy khỏi phải bàn. Một triệu que diêm nhỏ Làm từ một cành cây. Nhưng một que diêm ấy Thiêu cháy cả rừng dày. Vậy nhớ hãy sống tốt, Làm điều tốt cho đời. Đừng cậy mình quyền lực Mà làm xấu, hại người. 768 Trong một bài giảng khác, Phật giải thích thế này Về cấu tạo cơ thể Của con người hiện nay. Phật nói: Đấng Tạo Hóa Đặt hai mắt ở đầu, Phía trước, để nhìn thẳng, Không ngoái nhìn phía sau. Hai tai được Tạo Hóa Cho đặt ở hai bên Để chúng ta nghe được Cả lời chê, tiếng khen. Cần nghe và cần thấy, Nên hai mắt, hai tai Nhưng miệng và chiếc lưỡi Thì chỉ một, không hai. Là vì Đấng Tạo Hóa Không muốn ta nói nhiều. Con người phải im lặng Để nghe lời thương yêu. Không ngẫu nhiên Ngài đặt Bộ não của chúng ta Vào hộp sọ rất cứng, Để không ai lấy ra Những kiến thức tốt đẹp Ta học được từ người. Để những kiến thức ấy Ở bên ta suốt đời. Còn trái tim nóng bỏng, Ngài nâng bằng hai tay, Đặt sâu trong lồng ngực, Để từ đó, đêm ngày Trái tim ta thổn thức, Rất sâu tự đáy lòng, Yêu thiên nhiên, cây cỏ, Chúng sinh và cộng đồng. 769 Cũng chính Đức Phật dạy: Mùi thơm của cỏ hoa, Dù đang mùa nở rộ, Cũng không thể bay xa. Nhưng mùi thơm việc tốt, Việc thiện ở trần gian, Dù là việc rất nhỏ, Cũng lên tận Niết Bàn. 770 Những lời Đức Phật dạy Được lưu lại rất nhiều, Về từ bi, bác ái, Việc thiện và tình yêu. Xin phép được trích dẫn Một số lời dưới đây. Bản thân tôi học thuộc Và tâm niệm hàng ngày. * Thà không làm gì cả, Hơn làm việc xấu xa. Việc ta làm, rốt cục, Chính là làm cho ta. * Nếu xẩy ra gì đó Với sức khỏe của anh, Kể cả việc đau ốm, Thì lỗi chỉ do anh. * Chính anh mới có thể Thanh lọc ý nghĩ mình, Vì không ai có thể Làm việc này thay anh. * Nói hoặc làm gì đấy Mà lòng mình không ngay, Thì sẽ gặp tai họa. Không giờ thì sau này. * Hãy nhớ trước khi chết, Chia niềm vui của anh Và những việc làm tốt Với mọi người xung quanh. * Đừng chỉ vì ngu dốt Mà rơi vào vô minh. Anh, chứ chẳng ai khác, Mới cứu được chính mình. * Lời nguyện cầu lớn nhất Chính là sự lặng im. Tiếng nói quan trọng nhất Là tiếng nói trái tim. * Sự thanh thản đích thực Xuất phát tự chính mình. Đừng tốn công vô ích Tìm ở người xung quanh. * Cả khi đang tức giận, Đừng nói lời nặng nề. Lời nói như tiếng vọng, Sẽ tìm chủ quay về. * Đừng để sự tức giận Và kiêu hãnh trói mình. Khi không còn bị trói, Anh vượt lên chính mình. * Dù nhỏ nhoi đến mấy, Ai cho mình cái gì, Cũng cảm ơn người ấy. Không được phép khinh khi. * Thấy đúng thì nói đúng. Thấy sai thì nói sai. Mình nghĩ gì nói nấy, Không xúc xiểm, chê bai. * Có đọc cả núi sách Hay nói vạn lời hay Cũng thành vô tích sự Nếu anh ngồi khoanh tay. * Dễ - thấy lỗi người khác. Khó - thấy lỗi chính mình. Dễ - nói lời thông thái. Khó - thoát vòng vô minh. * Không lần lữa, do dự. Việc cần làm, làm ngay. Ai dẫm chân tại chỗ, Chỉ làm bụi bám giày. * Đừng để sự cám dỗ Ngăn không cho anh thiền. Chuyên tâm vào tĩnh lặng, Anh sẽ được bình yên. * Trong mỗi người, sự thật Như ngọn đèn soi đường. Hãy bám vào sự thật. Hãy sống bằng tình thương. * Biết được đời là ảo Nên những người thông minh Không xem nó là thật, Không tự làm khổ mình. * Ham muốn là xiềng xích Luôn trói buộc chân người. Không vứt bỏ được nó, Anh còn khổ suốt đời. * Người vĩ đại thật sự Không phải người có quyền, Muốn giết ai thì giết, Hoặc có một núi tiền. Người vĩ đại thực sự Không hề muốn giết ai. Thậm chí con kiến nhỏ, Thậm chí một bông nhài. * Của cải là ảo giác Vẫy gọi phía chân trời. Là giấc mơ phù phiếm, Ngắn ngủi một đời người. * Giáo lý của đạo Phật Chỉ đơn giản thế này: Đừng bao giờ làm ác. Làm việc tốt hàng ngày. Cũng hàng ngày phải nhớ Thanh lọc ý nghĩ mình. Được thế, sớm hoặc muộn, Bạn thoát vòng vô minh. 771 Các nhà khoa học nói, Rằng những bậc thiên tài Vô địch về “chuyện ấy”. Loại có một không hai. Quả thật tôi không biết Điều ấy có đúng không. Nhưng đây là chỉ số Đo cái chất đàn ông. Các bác tự đo nhé. Tôi chỉ mong ai ai, Chí ít có một điểm Mình thuộc diện thiên tài. Còn tôi, vốn khiêm tốn, Loại nhàng nhàng thông minh, Đành ngậm ngùi thừa nhận Mình chỉ hạng trung bình. 772 Ta có truyền thống đẹp Là kính trọng người già Và tôn sư trọng đạo - Vốn quí của nước nhà. Như thế cũng có nghĩa Người già phải biết mình Mà đối xử trở lại, Cho hợp đạo, hợp tình. Một thực tế khó chịu, Là nhiều bác cậy già, Nói chuyện với lớp trẻ Như cha bố người ta. Không đâu mắng sa sả. Nói thì cứ trống không, Rồi mày tao loạn xị, Kiểu giở thằng, giở ông. Tôi, cũng người có tuổi, Thưa các cụ, thói thường Ta, có tuổi, đáng kính, Lại càng phải khiêm nhường. Lớp trẻ giờ khá lắm, Khá hơn ta trước đây. Tương lai của đất nước  Trên vai chúng sau này. Lại nữa, ta dạy chúng Lịch sự với mọi người, Mà mình cứ bổ bã Thì quả rất buồn cười. Tôi nghĩ, các cụ ạ, Hai thứ tóc trên đầu Ta già, hay lẩm cẩm, Khôn thì chưa chắc đâu. Cứ như tôi cho tiện, Con cháu nói, chỉ cười. Bảo ngồi đâu, ngồi đấy, Tuyệt đối không trái lời. Ấy là vì tôi nghĩ, Mình còn sống bao nhiêu Mà ngăn trở chúng nó. Chúng khôn hơn mình nhiều. Đấy là chưa nói chuyện Tôi thấy mình phần nào Có lỗi với con cháu. Các cụ biết vì sao. Vì tôi và các cụ Dựng nên chế độ này, Nên bây giờ chúng khổ. Vậy thì trách ai đây? Tóm lại, người có tuổi Phải ý tứ, giữ mình, Kẻo lớp trẻ, không nói, Nhưng trong bụng, chúng khinh. 773 Chắc nhiều người đã biết, Socrates ngày xưa Nói câu này nổi tiếng. Nhắc lại cũng không thừa. “Tôi khuyên nên lấy vợ. Nếu lấy được vợ ngoan, Anh suốt đời hạnh phúc, Được hầu hạ, an nhàn. Cũng chẳng sao, vô phúc  Nếu lấy phải vợ tồi, Anh thành nhà triết lý, Cùng lắm, sẽ như tôi.” 774 Sống ở đời, chắc chắn Nhiều người làm anh điên - Phản bội, cướp, đánh lén, Xô ngã xuống buồn đen. Nhưng có luật nhân quả. Đừng ấm ức, hận thù, Vì sự thù hận ấy Có thể làm anh mù. 775 Chọn bạn chơi, phải chọn Người tử tế, hiền lành. Chí ít, riêng điều ấy Giữ tiếng tốt cho anh. Chơi với những người xấu Thì thà ở một mình. Riêng có mặt với họ Đủ để người ta khinh. 776 Nói thì nghe mê tín, Nhưng tôi nghĩ thế này: Khi cái tốt dồn dập Đến liên tục nhiều ngày, Thì có thể sau đó, Tai họa sẽ theo sau. Số Phận tráo trở lắm, Không lường hết được đâu. Phần tôi, do tuổi tác, Do ham muốn không nhiều, Tôi chỉ mong cuộc sống Cứ như cũ, đều đều. 777 Bố mẹ với con cái Tuyệt đối không “tao, mày”. Điều ấy rất quan trọng Với đứa trẻ sau này. Sao “tao, mày” được nhỉ Khi nói chuyện với con? Hay chúng là “thù địch”, Hay thậm chí du côn? Hãy nhớ, hai tiếng ấy Sẽ ám chúng suốt đời. Bố mẹ mà thô lỗ Con cũng khó thành người. Nhớ nhé, không được hỏi, Tôi vẫn khuyên thế này: Bố mẹ với con cái, Tuyệt đối không “tao, mày”. 778 Không có gì khó chịu Bằng ở chỗ đông người  Nghe ai đó văng tục, Sau mỗi câu, mỗi lời. Toàn những từ tục tĩu, Thật bẩn và thật kinh. Lại nói to, liên tục, Không thể không rùng mình. Nhìn qua, thường sẽ thấy, Họ là đám choai choai, Các văn nghệ sĩ rổm, Quần áo bẩn, tóc dài. Thế đấy, không ai bắt Mà giới thiệu về mình, Là người vô văn hóa, Vô học, vô văn minh. Theo các nhà tâm lý, Họ còn là những người Hèn yếu về tính cách, Lo sợ trước cuộc đời, Nên mới cần cảm giác Của một tay iêng hùng, Bất chấp, không sợ hãi. Hóa ra lại thành khùng. PS Ngoài tiết canh, thịt chó, Gọi vợ con bằng “mày”, Tôi ghét nhất nói tục, Ghét những kẻ thế này. Mong các bác lưu ý, Đừng vô ý, tớn lên Văng tục là tự thú Mình vô học và hèn. 779 Chủ Nhật, đi ăn cưới Tận Thuận Thành, Bắc Ninh. Đường rộng, xe lăn bánh, Tưởng không phải nước mình. Sướng thế, đường đẹp thế. Mới đổ nhựa, phẳng lì. Lái xe, nghe nhạc Bach. Thế là nhất, còn gì. Tự nhiên thấy yêu đảng, Yêu nhà nước làm đường. Như đồng bào miền núi Ơn đảng cho cái trường. Rồi ngẫm, mình cũng quá, Nhiều khi cáu, chửi vung. Già, tưởng khôn mà dại, Chưa nghĩ đến tận cùng. Bác đảng, bác nhà nước Còn nhiều chuyện chưa hay. Nhưng quả thật hai bác Lo cho đất nước này. Nhất là chuyện xóa đói, Chuyện bảo đảm an ninh, Rồi chống bão, chống lũ, Cứu đói cho dân tình… Cũng nhờ ơn hai bác, Tôi, con ông thợ cày, Được ăn học tử tế, Thành người như hôm nay. Giờ chỉ mong hai bác Sơm sớm đổi mới mình, Để nhân dân bớt khổ, Đất nước thành văn minh. Sướng, nhạc Bach hay quá. Thằng chơi nó tuyệt vời. Nhìn đồng hồ tốc độ - Kim chỉ đúng tám mươi. Sướng thật, đường ngon quá. Đẹp không thua thằng Tây. Lần nữa cảm ơn đảng Và chính phủ điều này. 780 Cũng hôm nay, chủ nhật, Đi dự đám cưới về, Xe bon bon đang chạy, Bỗng công an dừng xe. Một chú, còn khá trẻ, Giơ tay chào rất nghiêm: “Bác đi quá tốc độ. Giấy tờ đâu, cho xem.” Thôi, thế là lãnh đủ. Cứ tớn lên khen đường, Khen đảng và chính phủ. Giờ chết chẳng ai thương. Nhưng mà mình có lỗi. Lỗi thì phạt, kêu ai? Tôi dũng cảm chờ đợi, Thậm chí không thở dài. Không giả vờ kêu khổ, Không xin xỏ, thanh minh. Hiên ngang như người lính Chờ chỉ huy trách mình. Chú công an đọc kỹ Cả giấy tờ tùy thân. Trong đó tôi có kẹp Thẻ hội viên nhà văn. Cuối cùng chú ngẩng mặt, Trả lại giấy tờ xe, Rồi cười: “Cụ gấu thế. Tám mươi cây, thật ghê!” Rồi chú giải thích luật, Rồi nhắc nhở lần sau, Rằng già rồi, cẩn thận…” Tôi cảm ơn, gật đầu. “Thằng ấy thế mà khá. Đẹp trai và có tình.” Tôi ngồi sau tay lái, Tự nhiên cười một mình. Suốt dọc đường còn lại Để ý thấy phần nhiều Công an ăn mặc đẹp, To con, hiền, đáng yêu. Và nghĩ: Cũng có đứa, Như dân nói, “cướp đường”, Nhưng hy vọng phần lớn Như thằng kia dễ thương. Lại vui, lại yêu đảng, Yêu chính phủ mới kỳ. Giờ yêu thêm cảnh sát. Tin hay không thì tùy. 781 Trừ Việt Nam, thế giới Toàn lấy tên đàn bà Đặt cho các cơn bão, Cả bão gần, bão xa. Đàn bà, ai cũng thích. Bão thì chắc chắn không. Nên nhiều người chỉ trích, Cho thế là bất công. Thế là một hội thảo Được tổ chức gần đây Để phân tích, so sánh Về hai đối tượng này. Sau một tuần tranh luận Rất sôi nổi, người ta Nhất trí về điểm giống Giữa bão và đàn bà. Một, tâm điểm tức giận Và hình thành do đâu Luôn là điều bí ẩn, Khiến ta phải đau đầu. Hai, diễn biến của bão Và phái yếu nổi khùng Là không thể đoán trước. Đó là quy luật chung. Ba, cả hai có thể Yếu dần hay mạnh thêm. Và rồi mưa, mưa lớn, Có khi mưa suốt đêm. Bốn, sau khi bão ngớt, Sau cơn giận đàn bà, Tổn thất là quần áo, Bát đĩa, xe, cửa nhà… Hội thảo cũng khuyến cáo, Đặc biệt với đàn ông, Phải sống chung với bão Và chú ý đề phòng. Một khi thấy dấu hiệu Có bão gần, bão xa, Thì tốt nhất đóng cửa Mà ngồi im trong nhà. Hơn nữa, phải luôn nhớ, Bão xuất hiện theo mùa. Giông bão các bà vợ Thất thường như trò đùa. Đấy là chưa nói chuyện Bão đến từ đại dương. Còn bão của phái yếu Nhiều khi ngay trên giường. Lưu ý: Thường có bão Khi khí lạnh tràn qua. Đàn ông chơi, về muộn, Sẽ có bão ở nhà. 782 Là động lực phát triển Của xã hội loài người, Phát minh điều kỳ diệu Làm giàu đẹp cuộc đời, Không chỉ có học vấn, Chuyên sâu và thông minh, Trí thức phải trăn trở Với thế thái nhân tình. Về điểm này, tôi khác Với ông Ngô Bảo Châu. Ông giỏi thì giỏi thật, Nghĩ thế không ổn đâu. Ông chủ trương trí thức Chỉ lo công việc mình. Vậy thì xin được hỏi: Ai lo chuyện dân tình? 783 Một nhà thông thái nọ Có lời khuyên thế này: “Khi tức giận, đừng nói. Muốn nói, chờ sau này.” Tôi thấy lời khuyên đúng. Khi tức giận, người ta Dễ nói sai, nói nhảm, Thậm chí điều xấu xa. Tôi theo lời khuyên ấy, Luôn ghi nhớ trong lòng. Nó rất hay, các bác Có định làm theo không? 784 Đam mê là năng lượng Nuôi tâm hồn con người. Ai sống không có nó, Coi như uổng nửa đời. Đam mê giúp ta sống Có ý nghĩa, lại vui. Sẽ không thấy nhàn chán. Nhàn thì dễ sụt sùi. Tôi thực sự quí trọng Những người có đam mê, Mê chơi tem, đồ cổ, Chơi đĩa nhạc, chơi xe. Nhưng đam mê kiến thức, Lợi, lại không mất tiền, Là đam mê tốt nhất. Hãy nghe lời tôi khuyên. 785 Cứ nói thẳng cho gọn: Ghen tị là dở hơi. Có khi mình hơn bạn, Có khi mình thua người. Vậy thì mừng cho họ, Nếu họ có nhiều tiền. Khối việc quan trọng khác, Hơi đâu ngồi mà ghen. Đấy là chưa nói chuyện Tránh được việc sau này Mình khỏi bị vay mượn. Hoặc nếu cần, mình vay. Có bác, tôi thấy lạ, Bạn lấy được vợ xinh, Không mừng, còn hậm hực. Cứ như muốn cướp tình? Tóm lại là ghen tị, Một thói xấu đời thường. Đừng khổ sở vì nó. Tôi đi đầu làm gương. 786 “Tình yêu luôn mù quáng”. Người ta nói hàng ngày. Tôi thì không nghĩ thế. Tôi quan sát xưa nay, Và thấy rằng thực sự Còn mù quáng hơn nhiều, Là tính ghen phụ nữ. Gấp vạn lần tình yêu. Nên mới xẩy ra chuyện Tạt a-xít đối phương, Thậm chí cắt “cái ấy” Của ông chồng đáng thương. Mụ Vợ tôi, nói thật, Chưa ghen tuông lần nào. Không hẳn vì tôi tốt, Mà vì Mụ… Vì sao? Vì đọc thơ tôi viết, Mụ hiểu ra một điều, Rằng ghen tuông là ngốc, Là kẻ thù tình yêu. Nghĩa là Mụ khá đấy, Nếu tôi nghĩ không nhầm. Các bác học theo Mụ.  Mụ Vợ tôi muôn năm! 787 Về phụ nữ xấu đẹp Trong con mắt đàn ông, Tôi thấy có sự lạ, Các bác nhận thấy không? Là Tây lấy vợ Việt, Thường chọn rất khác ta. Toàn những cô gân guốc, Gò má cao, “xấu”, già… Nhiều trường hợp như thế, Đến bảy, tám phần mười. Lạ thật, các bác nhỉ. Đúng là chúng khác người. Hay có thể ngược lại, Do đàn ông nước ta Thiểu năng nên không thấy Cái đẹp của đàn bà? Vậy thì oan họ quá. Vừa oan vừa bất công. Đẹp đến Tây xin chết. Thế mà ế, uổng không? Thôi, các bà chịu khó Tìm Tây mà hẹn hò, Chứ chờ mấy ông Việt Thì đến tết Công Gô. 788 Người, có sinh có tử. Có lúc giàu, lúc nghèo. Có lúc khỏe, lúc bệnh. Có lúc ghét, lúc yêu. Những lời này giản dị, Đức Phật dạy chúng sinh. Giản dị mà sâu sắc, Đầy triết lý thông minh. Những tưởng ta đã biết, Và thấu hiểu lời Ngài. Nhưng có vẻ không thế. Sống ở đời trần ai, Ta chưa thật tĩnh tại Để đón nhận buồn đau, Mỗi lần gặp tai họa Thường chìm trong u sầu. Điều này rất quan trọng, Giúp ta sống ở đời Bình tĩnh đón số phận, Sống hài hòa, thảnh thơi. Và vì nó quan trọng, Tôi xin trích ở đây Hai câu chuyện của Phật, Nhắc mọi người điều này. * Việc Đức Phật thuyết pháp Được đồn đại khắp nơi. Ngài nhanh chóng nổi tiếng, Thu hút rất nhiều người. Ngài nói lời dễ hiểu, Giảng dạy rất chí tình, Lúc thì bằng thí dụ, Lúc bằng gương của mình. Có người đàn bà nọ, Tên là Gô Tà Mi. Con trai bà mới chết, Không biết phải làm gì, Bà tìm tới Đức Phật, Ẵm đứa bé trên tay. “Mong Ngài làm sống lại Con tôi, đứa bé này.” Ngài nhìn bà, khẽ đáp: “Ta có thể giúp bà. Ta cần hạt mù tạc, Bà hãy kiếm cho ta. Nhưng hạt mù tạc ấy Phải lấy ở những nhà Chưa từng có người chết, Chưa có cảnh tang gia.” Bà kia liền vội vã Tìm mù tạc cho ngài. Hạt mù tạc không ít, Nhưng khi hỏi, ai ai Cũng bảo gia đình họ Đã từng có người thân Bị ốm bệnh rồi chết, Dẫu hỏi xa, hỏi gần. Hôm sau bà lại đến Thưa với Phật rằng bà Đã hiểu lời Ngài dạy, Và rằng con bà ta Theo lẽ thường, đã chết Như tất cả mọi người. Sinh ra, sống rồi chết Là cái luật của đời. Phật ôn tồn đáp lại: “Nhờ thấu hiểu điều này, Bà sẽ được an lạc   Và hạnh phúc từ nay. Sau lần ấy Đức Phật Còn dạy bà nhiều điều. Quả bà sống thảnh thản Và hạnh phúc hơn nhiều.    * Một người phụ nữ đẹp, Mặc chiếc áo lụa dài Bước vào một nhà nọ. Chủ hỏi: “Bà là ai?” “Ta là Thần Giàu Có!” “Xin mời, xin mời bà, - Ông chủ vui mừng nói. - Mời bà vào trong nhà!” Lát sau, một người khác Cũng vào nhà ông này. Rách rưới và đói khát Như một mụ ăn mày. “Bà là ai?” ông hỏi. “Thần Đói Nghèo là ta.”  “Bà không được chào đón. Xin mời bà đi ra!” Nữ thần kia rách rưới  Đã đáp lại thế này: “Đói nghèo và giàu có Luôn là bạn xưa nay. Ông không muốn Nghèo Đói Thì tôi ra khỏi nhà.” Lát sau ông chủ thấy Giàu Có cũng đi ra. Phật dạy Sống và Chết Luôn đi liền với nhau. Cũng vậy Tốt và Xấu, Cũng vậy Nghèo và Giàu. Chỉ những người thông tuệ Mới chấp nhận cả hai. Sống vô lo, bình thản Vượt nỗi khổ trần ai. 789 Có nhiều bậc bố mẹ Thương con, rồi chiều con, Mua cho chiếc Ipad. Có khi cả Iphone. Họ nghĩ rất đơn giản, Rằng đứa con của mình Sẽ nhanh chóng phát triển Nhờ công nghệ thông mình. Nhầm. Mà nhầm ghê gớm. Đó chỉ là đồ chơi Như mọi đồ chơi khác, Với cái giá trên trời. Hơn thế, nó gây nghiện, Lại rất tốn thời gian. Chơi nhiều là có hại. Điều ấy khỏi phải bàn. Chiếc Ipad loại mới Giá cả chục triệu đồng. Bố mẹ cố gắng lắm Mới mua nổi, đúng không? Hãy cố thêm chút nữa, Vâng một chút nữa thôi - Ra hiệu mua cuốn sách Mang về nhà, và rồi Hàng ngày đều đặn đọc Cho đứa con thương yêu. Tin tôi đi, chắc chắn Hiệu quả tốt hơn nhiều. Bạn cùng con thích thú Lạc vào chốn thần tiên. Con lớn lên lành mạnh, Bố mẹ chẳng tốn tiền. Một việc làm rất dễ, Tưởng dễ cực kỳ luôn, Thế mà lại cực khó - Mua sách đọc cùng con. Tôi sống chừng này tuổi, Thấy đủ thứ trên đời, Làm được như tôi nói Quả thật không nhiều người. 790 Mẹ Teresa nói, Những người không có ăn Rất khổ sở vì đói, Vì số phận nhọc nhằn. Nhưng có cái đói khác, Còn khổ sở hơn nhiều. Đó là đói tình cảm, Sự cảm thông, tình yêu. Sự cô đơn, tuyệt vọng, Cảm giác bị bỏ rơi Cũng dẫn tới cái đói Day dứt mãi trong người. 791 Tôi không nhớ ai nói, Trở ngại của tình yêu, Suy cho cùng, lớn nhất, Lại chính là cái nghèo.         792 Có cụ già nghèo khổ Nhặt ve chai suốt đời, Cưu mang nhiều đứa trẻ Bị bố mẹ bỏ rơi. Có bà bán vé số Tự mình nhịn ăn tiêu Nấu cháo mang vào viện Giúp các bệnh nhân nghèo. Có bác ở Đà Lạt, Gom mười mấy người điên Đưa về nhà nuôi dưỡng Suốt cả chục năm liền. Có ông già Phủ Lý Chuyên nhặt đinh ngoài đường. Có nhiều bác Nam Bộ Hiến đất xây nhà trường… Có nhiều người no đủ, Suốt ngày chỉ kêu ca Về xã hội, đạo đức… Những người ấy là ta. Ta, cả tôi, cả bạn, Luôn tự đề cao mình. Làm không làm được mấy, Nhưng phán thì rất kinh.. Ta tự hào học vấn, Về việc làm, về tiền. Nhưng tâm hồn, đạo đức, Thua những người nói trên. 793         Cứ công bằng mà nói, Tôi là người gặp may Vì sinh ra nghèo đói, Con một người đi cày. Cái nghèo rất nghiêm khắc Dạy tôi biết nhiều điều, Về ước mơ, nghị lực, Về tình thương, tình yêu. Cái nghèo giúp tôi biết Giá trị của đồng tiền, Thấm thía tận gan ruột Cái gọi là nghèo hèn. Chính cái nghèo, cái khổ Đưa tôi lại gần hơn Với những người cùng cảnh, Bất hạnh và cô đơn. Và quan trọng hơn cả, Nó giúp tôi thành người Biết sống vì đồng loại, Cố giúp ích cho đời. Tiếc là tôi “may mắn” Hết cả phần cháu con. Nên chúng không còn khổ, Tức kém may mắn hơn. 794 Trăng, Mặt Trời, Sự Thật, Là ba cái người ta Không thể che giấu mãi. Cũng lời Phật Thích Ca. Bởi vì sớm hoặc muộn, Mặt Trời ra khỏi mây. Bởi vì sớm hoặc muộn, Sự Thật sẽ phơi bày. 795 Anh không thể tin Phật Chừng nào chưa tin mình. Một triết gia Ấn Độ Nói câu này thông minh. Tương tự, anh không thể “Tề gia” chưa “Tu thân” Lại càng không “Trị quốc”. Mọi cái phải dần dần. Anh không thể yêu nước Khi không yêu quê nhà; Không thể yêu đồng loại Khi hỗn với ông bà. 796 Đàn bà, về bản chất, Rất thích được yêu chiều, Được chồng mình ve vuốt. Nôm na, hệt như mèo. Theo như chỗ tôi biết, Cũng như mèo, đàn bà Mịn, mềm, tròn và ấm, Nhất là chạm vào da. Tôi, đã qua trải nghiệm, Có lời khuyên thế này: Đàn ông nên ve vuốt, Âu yếm vợ hàng ngày. Bảo đảm: Các bà vợ Sẽ rất thích, và rồi Tha cho chồng nhiều tội. Không đúng, cứ đền tôi. Nhắc lại, về bản chất, Đàn bà thích được chiều, Thích được chồng ve vuốt, Y hệt như loài mèo. 797 Người trẻ mà nói chuyện Trống không, không hỏi thưa, Thì đúng là khó chịu. Cái ấy ta biết thừa. Nhưng ai quá lễ phép, Quá nhanh nhẩu, lạ sao, Cũng làm ta khó chịu Và cứ thấy thế nào. 798 Đức Khổng Tử từng dạy: Khi làm khách người ta, Thì điều tối kỵ nhất Là trách móc chủ nhà. Điều này lại càng đúng Với khách không được mời, Tức là khách trên mạng. Càng giữ ý, giữ lời. Tôi khuyên các bạn trẻ: Vì còn trẻ, là người Đọc chưa nhiều, biết ít, Ít cả sự hiểu đời, Thì lặng lẽ mà đọc. Như chiếc bình ac-qui. Cứ lặng lẽ tích điện. Nhận xét mà làm gì. Có thể có gì đó Chưa hợp với ý mình, Thì đọc thế, biết thế. Nên khiêm tốn làm thinh. Đấy là chưa nói việc Mình nhận xét, nhỡ lời, Không đúng, thành lố bịch, Bị người ta chê cười. Hãy nhớ, mình tìm đọc, Chứ chẳng ai bắt mình. Hoặc nếu thấy mình giỏi, Hơn người và thông minh, Thì lập luôn trang web Cho người khác vào xem? Sự đời là thế đấy. Chẳng biết nói gì thêm. 799 Nói thật với các bác, Về khoản nịnh đàn bà, Thì tôi hơi bị giỏi Và thuộc hàng chuyên gia. Nịnh đầm không khó lắm, Lại chẳng tốn đồng nào. Mà lợi thì rất lớn. Để tôi nói vì sao. Năm tôi bốn mươi tuổi, Tôi tán Mụ Vợ tôi. Nàng xinh, nên cao giá, Lại còn trẻ, và rồi Một hôm Nàng thỏ thẻ, Chưa cho tôi cầm tay: “Vì sao anh, tài giỏi, Độc thân lâu thế này?” “Nhiều cô yêu anh lắm.” Tôi đáp, mặt rất nghiêm. “Nhưng anh không để ý, Vì biết sẽ gặp em!” Một câu nịnh đẳng cấp. Chính nhờ câu nịnh này Mà Nàng đổi thái độ,  Lập tức cho cầm tay. Một tháng sau cho cưới. Chín tháng nữa, có con. Nhờ một câu nịnh khéo, Đáng đưa vào châm ngôn. Vợ chồng sống hạnh phúc. Nay tôi U bảy mươi, Có lời khuyên quan trọng Muốn để lại cho đời: Phụ nữ họ thích nịnh, Thì nịnh họ, tiếc gì. Nịnh đầm là văn hóa. Văn hóa đẹp, tin đi. Còn tôi, là tác giả Câu nịnh nổi tiếng trên, Cho các bác sử dụng Mà không đòi bản quyền. 800 Xưa có ông vua ác Nói một câu thế này: “Giá nhân loại chung cổ, Chém một nhát thì hay.” Còn Bairơn vĩ đại, Cũng khiêm tốn như tôi. Ông ước toàn phụ nữ Có chung một đôi môi Để ông hôn một thể. Tôi, cũng như Bairơn, Vốn rất yêu phụ nữ, Nên chẳng mong gì hơn. PHẦN CHÍN 801 Đức Khổng Tử từng dạy: “Khó là lòng thương yêu. Trong khi đó, ngược lại, Thù hận dễ hơn nhiều. Tương tự, làm điều tốt Khó, và ít người làm. Làm điều ác, điều xấu Dễ, và nhiều người làm.” 802 Bản thân người phụ nữ Là cái đẹp ở đời. Ừ, sao ta, với họ, Nhiều khi cứ nặng lời? Bản thân người phụ nữ Là hạnh phúc, tình yêu. Ừ, đàn ông thô lỗ, Sao thế nhỉ, còn nhiều? 803 Tay anh không sạch lắm, Đừng chạm vào người ta. Ý nghĩ anh vấy bẩn, Không lại gần đàn bà. Đừng nghĩ anh phái mạnh Mà vung tay, nặng lời. Làm thế là anh yếu. Thậm chí chưa là người. 804 Già, vẫn luôn cẩn thận. Nhiều khi vẫn vêu đầu Vì va phải quá khứ, Làm rung sợi buồn đau. Quạt nóng bật hết cỡ. Chăn không một, mà hai. Nhiều khi vẫn thấy lạnh, Buồn, nghĩ tới tương lai. 805 Tôi xin các bạn trẻ Khi đi giữa đường đời, Đừng dẫm bóng tôi nhé. Tôi đau đấy, điếng người. Nói thật với các bạn. Suốt đời tôi cô đơn. Chỉ chiếc bóng là bạn Ngoài ra không gì hơn. 806 Tôi thấy không gì đẹp Bằng phụ nữ mang bầu. Bầu càng to càng đẹp. Nghiêm túc, không đùa đâu. Vì họ mang trong bụng Cả hành tinh chúng ta. Cả tình yêu, sự sống, Triết học và thơ ca. Trong cái bầu lớn ấy Họ mang cả nỗi đau. Tôi đề nghị tất cả Thấy họ, cúi thấp đầu. 806 Có điều này, cũng lạ, Nghĩ, lại thấy buồn cười, Rằng đồng nghiệp trong Hội Quả thật rất ít người Đọc thơ, văn tôi viết. Không nhận xét một lần. Không nói, cứ như thể Không có Thái Bá Tân. Buồn cười, chuyện vặt ấy Chẳng đáng nói làm gì. Nhưng quả thật như thế. Tin hay không thì tùy. 807 Ừ, Năm Mới! Thì đón! Nhưng lòng thì không vui. Lại già thêm tuổi nữa. Lại một mình, ngậm ngùi. Ngậm ngùi cả việc vặt: Vợ hứa tặng rượu ngon. Xấu hổ không dám nhắc. Mà Mụ thì im luôn. Chỉ vui với ý nghĩ Mụ Cháu đã lớn rồi, Đủ học đàn, học chữ. Lên đường Nam Tiến thôi! 808 Có những phút, thật lạ, Không đâu bỗng thấy buồn. Dù nghĩ toàn cái đẹp, Tức là về cháu con. Những ý nghĩ đẹp ấy Bỗng đè nặng lên tim. Đến mức người muốn khuỵu, Ngồi rất lâu, ngồi im. Nếu đời đổ tai họa, Xin đổ hết lên tôi. Già rồi, tôi chịu được. Sẵn sàng chịu gấp đôi. Con cháu tôi quá trẻ,  Xin trời Phật hãy tha. Để tôi nhận tai họa. Tôi quen khổ, lại già. Sống ở đời, hẳn vậy, Như chân lý hiển nhiên - Cha mẹ nhận giông tố Cho con cháu bình yên. 809 Đêm qua say, trời lạnh. Đêm cuối cùng trong năm. Thế mà cứ nấn ná  Mãi không dám đi nằm. Sờ sợ cái cảm giác Trời lạnh, lại đầy sương. Đêm mơ, quờ quạng mãi Không tìm thấy mép giường. 811 Hôm qua đi xứ Lạng. Suýt nữa thì nổi khùng - Dọc đường thấy nhiều biển Sặc sỡ và to đùng. Biển khoe làng Văn Hóa, Hoặc huyện nọ, xã kia Là Anh Hùng Lao Động. Nhiều lắm, nhìn mà ghê. Đang vui, tự nhiên cáu Thương cho cái nước mình. Vì đó là dấu hiệu Sự xuống cấp văn minh. 812 Nằm mãi không ngủ được. Ngồi xuống đàn dương cầm. Nhạc Mozart đầy nắng. Giá lạnh đêm cuối năm. Mười ngón tay ca hát, Mà thầm khóc trong lòng, Khi vấp phải nốt khó, Chợt ngậm ngùi thương ông. Tác giả của ánh sáng, Của hạnh phúc, tình yêu. Chết, chôn hầm công cộng. Chết lạnh. Vì quá nghèo. 813 Chợ Đông Kinh, xứ Lạng. Đi ngang dọc ba lần. Không thấy ai mặc rách Hay phải vá áo quần. Kể với chủ khách sạn. Lão cười: “Bác hay ghê. Giờ ai mặc áo rách! Bác như ông nhà quê!” Vẫn vui dù bị mắng. Vui vì dân nước mình Mặc quần áo lành lặn. Chắc không mượn, của mình. Điều này quan trọng lắm. Tiếc lớp trẻ ngày nay Vì quần áo thừa mứa Nên không hiểu điều này. PS Nhớ xưa được xuất ngoại, Đi hội nghị nhà văn. Chiếc áo trông còn được. Tiếc pic-kê đít quần. Tiếng Anh nói thông thạo. Bài phát biểu ô-kê Chỉ luôn lo ngay ngáy Chiếc quần bị pic-kê. Xưa nữa, thời phong kiến, Đến Nguyễn Du, vĩ nhân, Trừ xà lỏn, trưng diện Chỉ một bộ áo quần. Còn thờ xưa, xưa nữa, Ai cũng biết điều này: Bố con Chử Đồng Tử Chung chiếc khố hàng ngày. Đủ ăn và đủ mặc - Hạnh phúc lớn ở đời. Trẻ con đừng sướng quá Mà tớn lên chê cười. 814 Tôi đã vắt kiệt sức Cho Thơ và cho Đời. Gần như đã thấu hiểu Buồn vui một Kiếp Người. Cũng sắp đạt tới đích Của cái Nghiệp Thơ Văn. Đời ư? Sáu lăm tuổi, Cái kết cũng rất gần. Còn gì nữa không nhỉ? Không nhiều, nhưng chắc còn. Một nửa dành cho Phật. Nửa kia cho cháu con. Chỉ mong khi nhắm mắt, Các bạn nghĩ về tôi: “Ông Béo đã sống đẹp. Thơ viết cũng không tồi.” Thế là tôi hạnh phúc. Trên ấy, trên Niết Bàn, Tôi tiếp tục cầu nguyện, Mong các bạn bình an. 815 Mệt, gục đầu ngủ thiếp. Chợt thấy A Nan Đà Đưa tôi đến, lặng lẽ Đứng trước Phật Thích Ca. Ngài nhìn tôi không nói, Nhưng đầy lòng từ bi. “Ta biết con rất cố, Nhưng còn nhiều Sân Si. Mà rồi, chưa đến lúc Con được lên Cõi Trời. Còn nhiều việc dang giở Ở dưới ấy, Cõi Người.” Cúi thấp đầu tạ Phật Tôi lặng lẽ đi ra. Lặng lẽ xuống hạ giới Cầm tay A Nan Đà. * Chiếc vi tính vẫn đợi. Hình như đã rạng ngày. Tiếp tục gõ bàn phím. Lạnh từng đầu ngón tay. 815 Có một dạng say nữa Nên đưa vào châm ngôn. Ngoài say tình, say rượu, Ta có thể say buồn. Một cái buồn vớ vẩn Được mân mê trên tay, Vô tình thành buồn thật, Buồn càng lâu, càng say. Một cách không ý thức, Phiêu diêu trong cõi buồn, Ta buông xuôi, mệt mỏi Cả thể xác, tâm hồn. Thế là say, say lịm, Nghĩ toàn điều nặng nề. Bỏ việc đang làm giở, Ngồi thẫn thờ, ủ ê… Thực sự là thế đấy. Hãy cảnh giác với mình. Say buồn còn nguy hiểm Hơn say rượu, say tình. 816 Một friend nữ trót lầm lỡ, xin lời khuyên Mình dại thì mình chịu. Trót ngã thì đứng lên. Cố gượng đau, nếu được, Đừng ủ ê, buồn phiền. Tất cả còn phía trước. Đường còn dài, còn lâu. Nào đưa tay, bác đỡ. Hãy làm lại từ đầu. 817 Vua Gia Long Nguyễn Ánh Nói một câu rất hay Về đạo Cơ Đốc Giáo. Đại khái ý thế này: Đạo Cơ Đốc rất tốt, Rất hợp với lòng ta. Nhưng ta không theo được, Vì một lẽ, đó là Theo đạo này, thật tiếc, Chỉ một vợ một chồng. Ta thì muốn hơn thế, Dẫu ta nói thực lòng, Rằng cai trị một nước Dễ, đơn giản hơn nhiều So với việc quản lý Mấy bà vợ ta yêu. 818 Anh làm việc gì đó Nếu được người ta khen. Thích thì nghe cho biết. Đừng tin mà tớn lên. Cứ làm gì anh muốn. Tuyệt đối không nghe ai. Lượng khả năng, lượng sức. Thong thả, đường còn dài. Người đời rất hào phóng Khi ban phát lời khen. Nhưng sẽ kém hào phóng Khi đụng đến túi tiền. 819 Ngày xưa vua Tự Đức Cấp tiền và cấp nhà Để ông Lê Ngô Cát Soạn Quốc Sử Diễn Ca. Đó là bộ sách lớn Gần bốn nghìn câu thơ Viết theo thể lục bát, Nhiều người thuộc đến giờ. Đã là con dân Việt Thì phải biết sử mình. Vua Tự Đức làm thế Là ông vua thông minh. Chẳng vua, chẳng hoàng đế, Tôi là Thái Bá Tân, Với tấm lòng yêu nước Của anh phó tường dân, Lâu nay tôi cặm cụi Viết Quốc Sử Diễn Ca, Nhà nước không thèm biết, Không cho tiền, cho nhà. Mà nào đâu có ít, Hơn sáu trăm trang thơ, Viết về thời dựng nước Cho đến tận bây giờ. Tôi đã đem bản thảo, - Sự thật, dẫu khó tin, - Đến hai nhà xuất bản, Đều bị từ chối in. Cái nước ta thế đấy, Các bác thấy buồn không? Được, tôi in, tôi có Lương hưu bốn triệu đồng. Đã có gan, có sức Viết Quốc Sử Diễn Ca, Tôi sẽ không ngần ngại Chết vì sử nước nhà. Hẳn thế, nhất định thế. Vì Tổ Quốc thân yêu Bao người đã, đang chết. Tôi chẳng lăn tăn nhiều. Vậy các bác hãy đợi Và đọc cho cháu con. Tôi trao hết, cho hết, Chỉ chừa lại cái buồn. 820 Một nhà thơ, cũng lớn, Từng vang bóng một thời, Bị chửi vì nhỡ bút Viết mấy câu để đời. Tức là để tiếng nhục Với con cháu về sau. Mới biết nghề thơ phú Không an toàn lắm đâu. Vì người đời, bản chất, Cạn nghĩ, bạc như vôi. Anh viết nghìn bài tốt, Trót nhỡ một bài tồi, Thì lập tức tất cả, Những người từng khen anh Sẽ chồm lên sỉ vả Như một lũ thần kinh. Người đời luôn vẫn thế Và sẽ thế - thì sao? Từ lâu tôi đã biết, Không ngạc nhiên tẹo nào. Cứ khen chê mặc sức. Tôi là người hơi kiêu, Lại biết tỏng người khác, Nên chẳng quan tâm nhiều. 821 Tặng Mai Quỳnh Giang Người thích ăn, to béo Là những người đáng yêu.” Julia Child nói thế, Làm tôi suy nghĩ nhiều. Có lẽ bà nói đúng. Tôi nhận thấy ở đời, Người béo thường tốt bụng, Xởi lởi và hay cười. Con gái béo rất đẹp. Cái gì cũng tròn tròn. Mũm mĩm, như múi mít, Thoạt nhìn đã thấy ngon. Vậy nhé, đừng sợ béo, Sợ bị chê ăn nhiều. “Người thích ăn, to béo Là những người đáng yêu. 822 Mới tròn hăm bảy tuổi, Lê Hoàn đã được phong Giữ chức Đại nguyên soái, Lập được nhiều chiến công. Còn Quang Trung Nguyễn Huệ, Hơn hai chục xuân xanh Đã đánh Đông dẹp Bắc, Rồi đại phá quân Thanh. Còn nay thì sao nhỉ, Các chàng trai của ta? Nhiều khi nhìn, nẫu ruột, Ngẫm buồn cho nước nhà. Những chàng trai khỏe mạnh, Hiểu biết nhiều hơn xưa. Chỉ tiếc lòng yêu nước Chỉ ở mức vừa vừa. 823 Tiền không tốt, không xấu. Đơn giản chỉ là tiền. Là cái, nếu không có, Nhiều lúc quả cũng phiền. Trường hợp người có nó Mà đâm hư, tiếc thay, Thì tiền chỉ làm lộ Bản chất của người này. 824 Tặng bác Lê Thanh Thản Hôm nay tôi lại gặp Bác đại gia nông dân. Bắt tay tôi, bác nói: “Chào bác Thái Bá Tân. Bác khen tôi tỉ phú Nhưng bác mới thực giàu. Giàu hơn tôi gấp bội. Nói thật, không đùa đâu. Bác giàu cái chữ nghĩa, Lại kèm theo tấm lòng. Giàu tiền, bác thừa biết, Rốt cục cũng thành không. Tôi sẵn sàng đổi hết Những gì có hôm nay Để được thành tác giả Tập thơ Châm Ngôn này!” Bác nói nghiêm túc lắm, Nhưng tôi hiểu bác đùa. Vẫn mừng vì bác biết Cái gì có thể mua Và cái gì không thể. Và rằng dẫu đại gia, Bác còn biết giá trị Của chữ nghĩa, thơ ca. Lại thầm kính trọng bác. Lại tự hào đồng hương. Quê tôi nhờ có bác, Thêm bệnh viện, thêm đường. Kính trọng vì làm ruộng, Thành đại gia siêu giàu. Nhưng bác rất có học. Nói thật, không đùa đâu. 825 Tôi đã viết suýt soát Hai nghìn bài châm ngôn. Loại thơ ngắn, giản dị,  Cũng có chút dạy khôn. Lần nữa xin nhắc lại, Rằng có một số bài Tôi lấy ý người khác Rồi thêm bớt rông dài. Có bài ghi tác giả, Nếu tiện ý, tiện vần. Nhiều bài không ghi được, Đành để sau sửa dần. Kê cũng nhiều đấy nhỉ, Trên dưới hai nghìn bài. Sau, nếu được xuất bản, Thành tập Một, tập Hai. Tập Một có Phụ Lục Tứ Thư, Tam Tự Kinh. Tập Hai có Esop, Thơ ngụ ngôn thông minh. Giờ phải làm việc khác. Mà việc thì còn nhiều. Già rồi, đang tự hỏi Còn sống được bao nhiêu. Châm ngôn là bài học Từ kinh nghiệm cuộc đời. Mong bạn đọc tham khảo, Tu dưỡng để thành người. Thái Bá Tân Hà Nội, 3. 12. 2012             ________